فرهنگ و آیین · اردیبهشت، مهر کوچ ایل بختیاری مسیرهای زاگرس بین خوزستان و چهارمحال، مثل گذر از زردکوه
کوچ بهاره حدود اردیبهشت، کوچ پاییزه حدود مهر؛ تاریخ دقیقش به هوا بستگی داره
بهار، ایلها با گلههاشون از گرمسیر خوزستان به ییلاقهای چهارمحال میرن و پاییز برمیگردن؛ از رودخونهها و گردنههای سخت زاگرس رد میشن.
توصیه ما: همراه شدن با کوچ فقط با هماهنگی خود عشایر یا یه راهنمای محلی؛ به حریم سیاهچادرها احترام بذار.
برداشت · مرداد تا مهر فصل خرما بم، دشتستان، میناب و آبادان
از مرداد تا مهر؛ اوجش شهریوره
نخلستانهای جنوب پر از خوشههای زرد و قرمز میشن و رطب تازه از درخت به بازار میرسه.
توصیه ما: این وقت سال جنوب خیلی گرمه؛ صبح زود یا عصر برو و آب کافی همراهت باشه.
برداشت · شهریور تا مهر برداشت پسته رفسنجان
اواخر شهریور تا مهر
باغهای پسته رفسنجان پر از خوشههای صورتی میشن و کارگاههای پوستگیری شب و روز کار میکنن.
توصیه ما: پسته تازه (تر) فقط همین فصل پیدا میشه؛ امتحانش کن.
فرهنگ و آیین · مهر آیین قالیشویان مشهد اردهال، ۴۲ کیلومتری غرب کاشان
دومین جمعه مهر
از معدود آیینهای مذهبی که با تقویم خورشیدی برگزار میشه: مردم فین با چوبهایی که دستشونه، قالی رو به نشانه پیکر امامزاده سلطانعلی تو چشمه میشویند. تو فهرست میراث ناملموس یونسکو هم ثبت شده.
توصیه ما: خیلی شلوغ میشه؛ زود برو و ماشین رو بیرون روستا پارک کن.
طبیعت · مهر تا اسفند درخشش فیتوپلانکتونها جزیره هرمز؛ سواحل چابهار و بندر تنگ
پاییز تا آخر زمستون، شبهای بیمهتاب؛ حدود ساعت ۸ تا ۱۱ شب
تو تاریکی شب، با هر موجی که به ساحل میخوره یا دستی که تو آب تکون میدی، آب آبی میدرخشه. کار موجودات ریزیه که وقتی تکون میخورن نور میدن. هر شب نیست؛ کمی شانس هم لازمه.
توصیه ما: چراغقوه و فلش رو خاموش کن تا چشمت به تاریکی عادت کنه؛ شبهای نزدیک ماه کامل کمتر دیده میشه.
برداشت · مهر تا آبان فصل انار ساوه (مرکزی)، فردوس (خراسان جنوبی) و نیریز (فارس)
مهر و آبان
باغهای انار پر از میوههای سرخ میشن و خیلی از شهرها جشن انار میگیرن؛ فصل ربپزی و آبانار تازهست.
برداشت · مهر تا آبان برداشت زرشک قاینات و بیرجند
مهر و آبان
بوتههای زرشک خراسان جنوبی سرخ سرخ میشن؛ اگه آبان بری، زعفران و زرشک رو با هم میبینی.
برداشت · آبان گل زعفران تربت حیدریه و گناباد (خراسان رضوی)، قاینات (خراسان جنوبی)
از اواخر مهر تا اواخر آبان؛ گلها رو صبح زود، قبل از آفتاب میچینن
چند هفته از پاییز، مزرعههای خراسان یهشبه بنفش میشن. کشاورزها سحر گلها رو میچینن و بعد دور هم کلالههای قرمز رو از گل جدا میکنن؛ «پاک کردن زعفران» خودش یه مراسمه.
توصیه ما: با اجازه صاحب مزرعه برو و از روی ردیفها رد نشو؛ اگه خواستی بخری، زعفران رو از خود کشاورز بخر.
طبیعت · آبان تا آذر پاییز جنگلهای هیرکانی الیمستان و فیلبند (مازندران)، ماسوله و جاده اسالم به خلخال (گیلان)، ناهارخوران (گلستان)
اوج رنگها معمولاً از نیمه آبان تا اوایل آذر
جنگلهای باستانی شمال، که تو فهرست میراث جهانی یونسکو هم هستن، پاییز زرد و نارنجی و قرمز میشن و مه لای درختها میپیچه.
توصیه ما: جادههای جنگلی بعد از بارون لغزندهان؛ آتیش روشن نکن و زبالههات رو برگردون.
فرهنگ و آیین · آبان جشن تیرماه سیزهشو شهرها و روستاهای مازندران
شب ۱۲ یا ۱۳ آبان (به حساب تقویم تبری)
جشن کهن تیرگان به رسم مازندرانیها: شبنشینی با خوراکیهای پاییزی و آجیل، فال با شعرهای محلی، و «لال» که تمام شب حرف نمیزنه و به خونهها سر میزنه.
آسمان شب · مرداد، آذر شهابباران تو کویر کویر مصر و مرنجاب (اصفهان)، کلوتهای شهداد (کرمان)
برساوشی: اوجش شبهای ۲۱ و ۲۲ مرداد؛ جوزایی: اوجش شبهای ۲۲ و ۲۳ آذر؛ بعد از نیمهشب
دو بار تو سال آسمون پر از شهاب میشه. تو یه شب تاریک کویر، دور از نور شهرها، ساعتی دهها شهاب دیده میشه.
توصیه ما: قبلش ببین ماه کِی طلوع میکنه؛ مهتاب شهابهای کمنور رو میپوشونه. برای آذر لباس گرم و کیسهخواب زمستونی ببر.
طبیعت · آذر تا بهمن پرندههای مهاجر میانکاله و فریدونکنار (مازندران)، تالاب انزلی (گیلان)
آذر تا بهمن؛ صبح زود بهترین وقته
زمستون هزاران پرنده از سرزمینهای سردتر شمال به تالابهای ساحل خزر میان؛ از فلامینگو و قو تا انواع اردک و پرندههای کنار آبی.
توصیه ما: دوربین دوچشمی ببر، آروم بمون و به پرندهها نزدیک نشو.
طبیعت · دی تا بهمن نرگسزارها کازرون (فارس) و بهبهان (خوزستان)
دی و بهمن
وسط زمستون، دشتهای کازرون و بهبهان سفید و زرد میشن و بوی نرگس همهجا رو برمیداره.
توصیه ما: از مزرعهها گل نچین؛ دستهگل نرگس رو از فروشندههای کنار جاده بخر.
فرهنگ و آیین · بهمن جشن سده کرمان و یزد
۱۰ بهمن، غروب
جشن کهن ایرانی برای آتش، صد روز بعد از شروع «زمستون بزرگ». زرتشتیهای کرمان و یزد غروب آتش بزرگی روشن میکنن و مردم دورش جمع میشن.
فرهنگ و آیین · اردیبهشت، بهمن مراسم پیرشالیار و دف اورامان تخت، کردستان
مراسم اصلی نیمه بهمن، معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۵ بهمن و سه روز؛ یه نوبت کوچیکتر هم میانه بهار
آیینی کهن تو روستای پلکانی اورامان تخت: نذری، شبنشینی و حلقههای دفنوازی که صداش تو کوهها میپیچه.
توصیه ما: مهمون مراسم مردم محلی هستی؛ قبل از عکس و فیلم گرفتن از آدمها اجازه بگیر و زمستون زنجیر چرخ همراهت باشه.
فرهنگ و آیین · اسفند فستیوال موسیقی کوچه عمارت رئیسالتجار و کوچههای بافت تاریخی بوشهر
معمولاً نیمه دوم اسفند؛ بعضی سالها جابهجا میشه (۱۴۰۴ افتاد به اردیبهشت)
چند روز موسیقی نواحی ایران، هنرهای نمایشی، صنایعدستی و آیینهای محلی، تو کوچهها و عمارتهای قدیمی بوشهر.
توصیه ما: تاریخش رو هر سال قبل از رفتن چک کن و اقامت رو زود رزرو کن.
فرهنگ و آیین · اسفند نوروزخوانی روستاهای مازندران و گیلان
روزهای آخر اسفند
نوروزخوانها روزهای آخر سال در خونهها رو میزنن و با شعرهای محلی خبر اومدن بهار رو میدن؛ صاحبخونهها هم بهشون شیرینی و هدیه میدن.
طبیعت · اسفند تا خرداد تخمگذاری لاکپشتهای پوزهعقابی ساحل شیبدراز، جزیره قشم
از اواخر اسفند تا آخر خرداد؛ لاکپشتها شبها به ساحل میان
لاکپشتهای پوزهعقابی هر چند سال یه بار به همون ساحلی برمیگردن که به دنیا اومدن تا تخم بذارن. جوونهای روستای شیبدراز از لونهها محافظت میکنن و حدود ۷۰ روز بعد، بچهلاکپشتها راهی دریا میشن.
توصیه ما: فقط با راهنماهای محلی روستا برو؛ نور نینداز، فلش نزن و فاصلهات رو نگه دار.
طبیعت · فروردین تا اردیبهشت بهارنارنج شیراز شیراز؛ باغ ارم، نارنجستان قوام و کوچههای قدیمی
اواخر فروردین تا اوایل اردیبهشت
درختهای نارنج شیراز گل میدن و بوی بهارنارنج کل شهر رو برمیداره؛ بهترین وقت برای قدم زدن تو باغها و کوچههای قدیمی شیراز.
توصیه ما: گلها رو از درختهای شهر نچین؛ عرق بهارنارنج رو از عطاریها بخر.
طبیعت · فروردین تا اردیبهشت آبشارهای پرآب لرستان آبشار بیشه، نوژیان و آبسفید
فروردین و اردیبهشت، وقتی برفهای زاگرس آب میشن
بهار، آب برفهای زاگرس آبشارهای لرستان رو به پرآبترین حالتشون میرسونه و درهها سبز سبز میشن.
توصیه ما: بعد از بارون مسیرها لغزندهان و آب رودخونهها ممکنه یهو بالا بیاد؛ کنار آب چادر نزن.
برداشت · اردیبهشت تا خرداد گلابگیری کاشان قمصر، نیاسر و برزک
از نیمه اردیبهشت تا نیمه خرداد؛ گلها رو صبح خیلی زود میچینن
باغهای گل محمدی دامنه کرکس پر از گل میشن و تو کارگاههای سنتی، تو دیگهای مسی گلاب میگیرن. کل منطقه بوی گل میده.
توصیه ما: آخر هفتهها قمصر خیلی شلوغه؛ وسط هفته و صبح زود برو.
طبیعت · اردیبهشت لالههای واژگون دشت لاله کوهرنگ (چلگرد) و دامنههای دنا
اردیبهشت؛ هر چی ارتفاع بیشتر باشه، دیرتر گل میده
دشتهایی پر از لالههای سرخ و نارنجی که سرشون رو پایین انداختن؛ برای همین بهشون «واژگون» میگن.
توصیه ما: لاله واژگون گیاه حفاظتشدهست؛ نچینش و از لابهلاشون راه نرو.
طبیعت · اردیبهشت تا خرداد دشت گل گلستانکوه گلستانکوه، خوانسار
اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد
کوههای اطراف خوانسار تو بهار پر از گلهای وحشی و لاله کوهی میشن؛ یکی از قشنگترین دشتهای گل ایران، درست کنار شهر.
توصیه ما: منطقه حفاظتشدهست؛ از مسیرهای مشخص برو و گلها رو نچین.
برداشت · اردیبهشت تا خرداد چای بهاره لاهیجان، لنگرود و سیاهکل
اولین برداشت سال از اردیبهشت شروع میشه
بهترین چای سال، اولین برگهای بهارهست. باغهای پلکانی چای سبز روشن میشن و چایچینها صبح زود کارشون رو شروع میکنن.
توصیه ما: چای بهاره رو از کارخونههای کوچیک محلی بخر.
فرهنگ و آیین · خرداد تا شهریور ییلاق عشایر شاهسون دامنههای سبلان، اطراف مشگینشهر و سرعین
از خرداد تا شهریور
تابستون، آلاچیقها و سیاهچادرهای عشایر شاهسون دامنههای سبز سبلان رو پر میکنه؛ جای دیدن زندگی عشایری و خوردن لبنیات تازه.
توصیه ما: بدون اجازه وارد حریم چادرها نشو و به سگهای گله نزدیک نشو.
طبیعت · تیر تا مرداد دریاچه ارومیه سرخ میشه سواحل دریاچه ارومیه
معمولاً تیر و مرداد، وقتی آب کم و شورتر میشه
تابستون، جلبکها و باکتریهای نمکدوست آب دریاچه رو سرخ و صورتی میکنن؛ منظرهای عجیب که حال دریاچه رو هم یادمون میاره.
توصیه ما: روی پوسته نمک با احتیاط راه برو و بعدش پاهات رو با آب شیرین بشور.
برداشت · مرداد تا شهریور شالیزارهای طلایی دشتهای گیلان و مازندران
درو از مرداد تا اوایل شهریور
شالیزارهایی که بهار پر از آب و نشای سبزن، آخر تابستون طلایی میشن و فصل درو میرسه؛ بوی برنج تازه تو روستاها میپیچه.
توصیه ما: از وسط شالیزار رد نشو و برای عکس گرفتن از کشاورزها اجازه بگیر.
برداشت · شهریور انگورچینی ملایر (همدان) و تاکستان (قزوین)
از اواخر مرداد تا اوایل مهر؛ اوجش شهریوره
تاکستانهای ملایر و قزوین پر از انگور رسیده میشن؛ فصل کشمشسازی و شیرهپزی هم هست.
برای اینجا هنوز رویدادی ننوشتیم.